Zwitserse Bondsraad wil spoorvervoer in de Alpen versterken

De verschuiving van het alpenoverstijgende goederenvervoer van de weg naar het spoor heeft in de afgelopen twee jaar verdere vooruitgang geboekt: Het aandeel van het spoor is gestegen naar het hoogste niveau in 25 jaar, terwijl het aantal vrachtwagenritten is gedaald tot ongeveer 900.000 per jaar. Het verschuivingsdoel van 650.000 ritten wordt echter nog steeds niet gehaald. De Bondsraad wil daarom de verschuiving verder versterken, zoals hij heeft besloten tijdens zijn vergadering op 24 november 2021 met de goedkeuring van het verschuivingsrapport. Hij is van plan om bijvoorbeeld de prestatieafhankelijke zware verkeersbelasting verder te ontwikkelen.

(Bern) Het verschuivingsrapport 2021 toont aan dat de instrumenten en maatregelen van het verschuivingsbeleid effect hebben: De Nieuwe Spoorweg-Alpentransversale (NEAT), de prestatieafhankelijke zware verkeersbelasting (LSVA) en de spoorhervorming hebben aanzienlijk bijgedragen aan de versterking van het spoor en de vermindering van het vrachtvervoer door de Alpen. Deze ontwikkeling wordt verder bevorderd door de inbedrijfstelling van de Ceneri-basis tunnel een jaar geleden en de 4-meter corridor op de Gotthard-basislijn: Sommige operators hebben in de eerste maanden van dit jaar bij grootprofieltransporten 25 procent nieuwe klanten gewonnen.

Het verschuivingsdoel van 650.000 ritten wordt echter nog steeds niet gehaald. De Bondsraad heeft daarom besloten om met de goedkeuring van het verschuivingsrapport aanvullende maatregelen te ontwikkelen.

Vervolgontwikkeling LSVA en verduidelijking met betrekking tot Rollende Landstrasse

Om de verschuiving te versterken, wil de Bondsraad de prestatieafhankelijke zware verkeersbelasting verder ontwikkelen. Hij geeft ook aan hoe het verder zal gaan met de Rollende Landstrasse.

• De LSVA was tot nu toe gericht op het verminderen van luchtverontreinigende stoffen door zich te oriënteren op de EURO-uitstootnormen. Dit heeft bijgedragen aan de voortdurende modernisering van de vrachtwagenvloten. De Bondsraad streeft nu naar een geleidelijke heroriëntatie van de LSVA op basis van de CO2-uitstoot van de voertuigen. Dit versterkt de klimaatbescherming. De Bondsraad wil ook duidelijkheid scheppen over de vraag hoe lang voertuigen met alternatieve aandrijvingen (elektriciteit, waterstof) vrijgesteld blijven van de LSVA. De transportsector heeft planningzekerheid nodig voor de omschakeling van hun voertuigvloten. De Bondsraad heeft het UVEK de opdracht gegeven om tot medio 2023 een consultatiedocument voor de verdere ontwikkeling van de LSVA voor te leggen.
• De financiële ondersteuning voor de Rollende Landstrasse (Rola), waarbij hele vrachtwagens per spoor door Zwitserland worden vervoerd, loopt tot eind 2023. De Bondsraad stelt voor om deze tot 2028 voort te zetten met jaarlijks ongeveer 20 miljoen. Het bestaande rollend materieel kan tot dan zonder grote investeringen verder worden gebruikt, bovendien kunnen de aanbiedingen in het onbemand gecombineerd vervoer worden versterkt. De Rola moet dan eind 2028 worden stopgezet.

Met het volgende verschuivingsrapport wil de Bondsraad analyseren waar er langs de Noord-Zuid-corridor ongebruikt verschuivingspotentieel is. Eerste onderzoeken tonen aan dat verschillende regio’s nog steeds potentieel voor een verschuiving hebben. In dit verband worden maatregelen onderzocht om het binnenlandse, import- en exportgoederenvervoer per spoor te versterken, zoals ook in parlementaire voorstellen wordt gevraagd.

De federale overheid zet zich ook in om ervoor te zorgen dat er bij bouwplaatsen langs de NEAT-toegangswegen voldoende omleidingscapaciteit wordt gecreëerd en dat deze routes zijn afgestemd op moderne treinlengtes en -gewichten. Dit is bedoeld om het potentieel van de NEAT nog beter te benutten. Bouwplaatsen en een onvoldoende internationale harmonisatie van de sporen bemoeilijken dit momenteel.

Gevarenvervoer over de Simplonpas

Naar aanleiding van een parlementair voorstel heeft de Bondsraad in de verschuivingsrapporten van 2017 en 2019 de kanton Wallis en de in Wallis gevestigde chemische industrie opgeroepen om de risico’s van gevaarlijke goederenvervoer op de Simplonpas in het kader van een zelfverbintenis te verminderen. De desbetreffende werkzaamheden zijn gestart. De Bondsraad zal eind 2022 een locatiebeoordeling uitvoeren en over de verdere aanpak beslissen.

Foto: © Hupac