SBB 2023 totaal met winst - Cargo met minder verlies

Dank opnieuw recordaantal reizigers schrijft de SBB in het boekjaar 2023 voor het eerst sinds 2019 weer zwarte cijfers. De druk op besparingen en efficiëntie blijft echter hoog door de schuldenlast. De SBB houdt zich intensief bezig met de toekomst. SBB Cargo blijft verlies maken, maar aanzienlijk minder dan in 2022.

(Bern) De positieve trend zet zich voort: In 2023 heeft de SBB dagelijks 1,32 miljoen personen (2022: 1,16 miljoen) vervoerd en daarmee het niveau van het recordjaar 2019 weer bereikt; dit is ook te danken aan de SBB-medewerkers. Steeds meer mensen reizen in hun vrije tijd met de trein binnenlands en naar omliggende bestemmingen in Europa. Meer passagiers brengen meer opbrengsten, waardoor het langeafstandvervoer voor het eerst in drie jaar weer positief afsluit (2023: 117 miljoen CHF, 2022: –47 miljoen CHF). Samen met de winsten van SBB Vastgoed vóór compensatiebetalingen (2023: 281 miljoen CHF, 2022: 269 miljoen CHF) en Energie (2023: 78 miljoen CHF, 2022: -165 miljoen CHF) leidt dit tot een winst van 267 miljoen CHF (2022: -245 miljoen CHF). De winst is bemoedigend, maar is niet voldoende om de schulden (11,26 miljard CHF, 2022: 11,44 miljard CHF) aanzienlijk te verminderen, de enorme verliezen van voorgaande jaren te compenseren en de investeringen voor de toekomst, zoals in nieuw rollend materieel, te financieren.

Middellangetermijn robuuster en flexibeler onderweg

Een financieel gezonde SBB heeft jaarlijks ongeveer 500 miljoen CHF winst nodig. Om de situatie te stabiliseren, zal het bedrijf tot 2030 ongeveer 6 miljard CHF minder uitgeven. De genomen kosten- en efficiëntiemaatregelen liggen op schema. In het bijzonder zullen drie grote digitaliseringsprogramma’s van de SBB helpen om de treinoperaties efficiënter en productiever te plannen en af te wikkelen. Ook wil de overheid een grote bijdrage leveren om de verliezen in het langeafstandvervoer tijdens de coronaperiode te compenseren.

Goederenvervoer op economische basis stellen

Om meer goederen klimaatvriendelijk per spoor te vervoeren, wil de SBB met hulp van de overheid het goederenvervoer op een economisch duurzame basis stellen: Het structurele tekort bij het enkelwagenladingsvervoer van SBB Cargo, sinds juni 2023 weer volledig in bezit van de SBB, moet worden geëlimineerd. Ook moet de operatie met de digitale automatische koppeling en de automatische remproef efficiënter worden.

Verbeterde cybersicherheit

In de loop van 2024 zorgt een nieuw kenniscentrum klanteninformatie ervoor dat reizigers snel, eenvoudig en uit één hand worden geïnformeerd, vooral bij verstoringen maar ook bij bouwwerkzaamheden en vervangende treinvervoer. Stations zijn de visitekaartjes van de SBB. Na de grote stations moderniseert de SBB de kleine en middelgrote stations en ontwikkelt ze tot aantrekkelijke, multimodale ontmoetingsplaatsen met ruimte voor lokale en regionale initiatieven. De SBB wordt onafhankelijker van de energiemarkt en waarborgt tot 2030 de behoefte aan treinstroom ook in de winter voor 95 procent. Verder moet de SBB zich verbeteren op het gebied van arbeidsveiligheid. Voor een verbeterde cybersicherheit houdt het in 2023 opgerichte “Cyber Defence Center” 24/7 toezicht op het netwerkverkeer.

Het SBB boekjaar 2023 in cijfers

Het positieve jaarresultaat 2023 werd vooral gekenmerkt door de sneller en sterker dan verwachte groei van het aantal passagiers, een hoger resultaat in de energiesector en een solide bijdrage van vastgoed aan het totaalresultaat. De schuldenlast ligt met 11,26 miljard iets onder het niveau van het voorgaande jaar (2022: 11,44 miljard). De schulddekkingsgraad bedraagt eind 2023 7,82. Hier de belangrijkste kengetallen:

Personenvervoer

De opbrengsten uit het personenvervoer zijn ten opzichte van het voorgaande jaar met 9,9 procent gestegen tot 3731 miljoen CHF. Het langeafstandvervoer schreef voor het eerst sinds 2019 weer zwarte cijfers met een winst van 117 miljoen CHF (2022: –47 miljoen CHF). Dit is vooral te danken aan de positieve ontwikkeling van de vraag in het weekendvervoer en in het internationale personenvervoer. In het regionaal vervoer leidde vooral de grotere vraag op korte pendeldistances tot een verbetering van het resultaat tot 23 miljoen CHF (2022: 11 miljoen CHF). Tegelijkertijd stegen de kosten, onder andere voor de treinstroom, de tracéheffingen en het wagenparkbeheer. Bijgedragen aan de positieve vraagontwikkeling in het personenvervoer hebben gerichte reclamecampagnes (o.a. vrijetijd, proefaanbiedingen en 125 jaar GA) en nieuwe producten. Het aantal algemene abonnementen steeg opnieuw: 447.166 GA waren eind 2023 in omloop (+3,8%). Het aantal halftaxabonnementen steeg verder naar een nieuw record van 3,15 miljoen abonnementen (+6,0%). En ook het sinds december beschikbare Halftax Plus wordt zeer goed ontvangen. Tot vorige week (3.3.2024) waren al 70.791 abonnementen verkocht. De in internationale vergelijking hoge punctualiteit (treinspunctualiteit: 92,5%, aansluitpunctualiteit: 98,7%) in het personenvervoer kon worden gehandhaafd. In de west- en zuidzwitserland zijn de waarden nog niet bevredigend.

Vastgoed

Het jaarresultaat van vastgoed lag vóór compensatiebetalingen aan de infrastructuur (150 miljoen CHF) en bijdragen aan de pensioenfonds (78 miljoen CHF) met 281 miljoen CHF iets boven het voorgaande jaar (2022: 269 miljoen CHF). Daarmee leverde vastgoed opnieuw een solide bijdrage aan het totaalresultaat. De huurinkomsten van derden stegen ten opzichte van het voorgaande jaar (+4,4%), vooral door het herstel van de frequenties op de stations met 8,9 procent en de groei door nieuwe ingebruikname zoals Basel Dreijohann en Zürich Letziturm in de loop van 2022 en Zürich Oerlikon Franklinturm in 2023.

Infrastructuur

Van de vraagherstel in het personenvervoer profiteerde ook de infrastructuur net, doordat de tracéopbrengsten aanzienlijk toenamen. Het resultaat bleef opnieuw negatief met –23 miljoen CHF (2022: –24 miljoen CHF). Meer kosten voor onderhoud en nacalculaties van huurkosten drukten op het resultaat.

Het jaarresultaat van infrastructuur energie verbeterde aanzienlijk met 243 miljoen CHF tot 78 miljoen CHF. Redenen zijn hogere opbrengsten door meerproductie en hogere treinstroomprijzen, evenals een lagere belasting door dalende energieprijzen op de markt. Het positieve resultaat is echter niet voldoende om het verlies van het voorgaande jaar van meer dan 165 miljoen CHF te compenseren.

Goederenvervoer Zwitserland en internationaal

Het resultaat van SBB Cargo Zwitserland verbeterde ten opzichte van het voorgaande jaar met 148 miljoen CHF tot –40 miljoen CHF. Dit is vooral te danken aan de waardevermindering van het voorgaande jaar (–128 miljoen CHF). De vervoersprestatie nam ten opzichte van het voorgaande jaar met 7,5 procent af. Hoofdoorzaken waren de prijsdruk, het structurele tekort in het enkelwagenladingsvervoer en de economische afkoeling.

SBB Cargo International schreef in 2023 een verlies van 2,5 miljoen CHF (2022: –0,3 miljoen CHF). De vervoerde hoeveelheden daalden door de economische afkoeling in Europa en aanhoudende infrastructuurbeperkingen ten opzichte van het voorgaande jaar met 0,8 procent. Dankzij de doorberekening van kostenstijgingen aan de klanten konden de opbrengsten uit het goederenvervoer echter met 1,6 procent worden verhoogd. Kostendrukkend waren onder andere extra personeelskosten veroorzaakt door een grotere behoefte aan locomotiefpersoneel en door aanhoudende infrastructuurbeperkingen in Duitsland (vooral bouwwerkzaamheden en stakingen).

Meer cijfers en feiten zijn te vinden in het SBB jaarverslag

Foto: © SBB