Autonome leveringsketens als sleutel tot meer concurrentievermogen

De economie van de DACH-regio staat voor een aantal uitdagingen die de traditionele modellen van toeleveringsketens op de proef stellen. Een tekort aan vakbekwaam personeel, hoge loonkosten, geopolitieke onzekerheden, de toenemende druk voor meer duurzaamheid en de stijgende verwachtingen voor snellere, gepersonaliseerde leveringen – om in deze omgeving concurrerend te blijven, moeten bedrijven nieuwe wegen inslaan.

Van: Matthias Hégelé

(Zürich) Autonome toeleveringsketens bieden hier een veelbelovende oplossing: ze stellen in staat om processen te optimaliseren, kosten te verlagen, de veerkracht te versterken en tegelijkertijd duurzaamheidsdoelen te bereiken.

Bij autonome toeleveringsketens gaat het om meer dan alleen de automatisering van afzonderlijke processen. Het draait om de capaciteit van systemen om zelfstandig beslissingen te nemen en taken uit te voeren zonder menselijke tussenkomst. Terwijl klassieke automatiseringssystemen vooraf gedefinieerde instructies volgen en menselijke supervisie vereisen – vergelijkbaar met een cruisecontrol in een auto die de snelheid handhaaft, maar het sturen en remmen aan de bestuurder overlaat – gaan autonome systemen verder. Ze maken gebruik van kunstmatige intelligentie om complexe beslissingen te nemen, workflows te orkestreren en zichzelf te optimaliseren.

Concreet betekent dit dat in autonome toeleveringsketens veel handmatige taken – van productie tot opslag en levering – grotendeels zelfstandig verlopen. Door het gebruik van robotica, zelfrijdende voertuigen, middelenplanningssystemen, machine learning en sensortechnologie kunnen goederenbewegingen in real-time worden gevolgd en transportroutes of bestellingen automatisch worden geoptimaliseerd. In tegenstelling tot traditionele, lineaire toeleveringsketens, die gebaseerd zijn op vaste processen en door mensen gemaakte beslissingen, passen autonome toeleveringsketens zich flexibel aan veranderende omstandigheden aan. Hiervoor analyseren ze gegevens om trends te herkennen, risico’s te minimaliseren en kansen te benutten die voortkomen uit een bepaalde situatie. Het resultaat: een efficiëntere, wendbaardere en veerkrachtigere toeleveringsketen.

Autonomie als concurrentievoordeel

Leidinggevenden wereldwijd hebben de voordelen van autonome toeleveringsketens inmiddels erkend: volgens een recent Accenture-onderzoek verwachten bedrijven een stijging van hun EBITA-winst met 5%. Operationeel kunnen bedrijven dankzij autonome toeleveringsketens hun doorlooptijd voor bestellingen met 27% verkorten en hun arbeidsproductiviteit met 25% verhogen. Ook bij het bereiken van duurzaamheidsdoelen kunnen autonome toeleveringsketens een waardevolle bijdrage leveren: de ondervraagde leidinggevenden verwachten een reductie van de CO2-uitstoot van hun bedrijven met ongeveer 16%. Tenslotte versterken autonome processen in de toeleveringsketens de veerkracht van bedrijven tegen cyberaanvallen, een tekort aan vakbekwaam personeel, geopolitiek veroorzaakte verstoringen, weersomstandigheden en schaarste aan grondstoffen. Leidinggevenden verwachten dat de reactietijden en hersteltijden bij verstoringen met respectievelijk 62% en 60% zullen afnemen. In tijden waarin verstoringen in toeleveringsketens steeds vaker en ernstiger worden, is een dergelijke verbeterde veerkracht cruciaal.

De rol van de mens in de autonome toeleveringsketen

Tegen de vrees dat automatisering banen vernietigt, zal de mens ook in autonome toeleveringsketens een cruciale rol blijven spelen. In plaats van routinematige en repetitieve taken uit te voeren, zullen medewerkers zich steeds meer richten op strategische taken: het toezicht houden op en aansturen van de systemen, het analyseren van gegevens, het identificeren van verbeterpotentieel en het oplossen van complexe problemen. Dit vereist nieuwe vaardigheden en voortdurende bijscholing van het personeel – weg van uitvoering, naar strategisch leiderschap. De effectiefste autonome toeleveringsketens zullen die zijn die een naadloze samenwerking tussen mens en machine mogelijk maken. Bedrijven moeten daarom gericht investeren in de omscholing en bijscholing van hun medewerkers om hen voor te bereiden op deze nieuwe rollen.

Toeleveringsketens worden steeds autonomer

Autonome toeleveringsketens zijn geen verre toekomstvisie meer, maar zijn vandaag de dag al in veel gebieden realiteit. We staan echter nog aan het begin van deze transformatie. Autonome toeleveringsketens zijn al een onderwerp bij een kwart van de leidinggevenden wereldwijd – de gemiddelde graad van autonomie ligt momenteel echter pas op 16% (waarbij de toeleveringsketen bij 100% volledig autonoom zou zijn). Dit betekent dat de meeste bedrijven nog sterk afhankelijk zijn van handmatige processen en menselijke beslissingen. Het goede nieuws is echter dat dit in de komende jaren drastisch zal veranderen. Prognoses wijzen erop dat de graad van autonomie binnen de komende vijf tot tien jaar zal stijgen naar 42%. Dit toont aan: autonome toeleveringsketens zijn gekomen om te blijven.

Op weg naar de autonome toeleveringsketen

De DACH-regio is als wereldwijd erkend innovatieruimte vaak vooraan als het gaat om de implementatie en invoering van nieuwe technologieën en processen. Op het gebied van autonome toeleveringsketens bevindt de DACH-regio zich momenteel echter eerder in het middenveld. Grote bedrijven zoals Nestlé, ABB of Syngenta investeren aanzienlijk in digitalisering en automatisering, maar bevinden zich vaak nog in de pilotfase of hebben slechts enkele toepassingsgevallen opgeschaald, in plaats van end-to-end-oplossingen te implementeren.

Een voorbeeld is de samenwerking van IKEA Zwitserland met de ETH-spin-off Verity: sinds 2022 worden in het IKEA-magazijn in Spreitenbach (Zürich) autonome drones van Verity ingezet, die ’s nachts zelfstandig streepjescodes op pallets scannen en zo de goederen met de digitale voorraad afstemmen. Door de automatisering van dit deelproces kan IKEA de handmatige inspanning voor inventarisatie en foutcorrecties drastisch verlagen.

Gezien de sterke aanwezigheid van industrieën zoals de discrete productie, de auto-industrie en de hightechsector is het aannemelijk dat het potentieel van autonome toeleveringsketens ook in de DACH-regio steeds meer wordt erkend. De DACH-regio staat internationaal goed bekend als het gaat om de adoptie van nieuwe technologieën, en de hoge bereidheid tot innoveren en de sterke onderzoeks- en ontwikkelingslandschap zijn ideale voorwaarden voor de implementatie van autonome toeleveringsketens.

Autonome toeleveringsketens zijn niet alleen een technologische evolutie, maar een strategische noodzaak voor bedrijven die willen overleven in een steeds complexere en volatiele wereld. Door de vroege adoptie en consequente implementatie van autonome toeleveringsketens hebben bedrijven in de DACH-regio de kans om een beslissend concurrentievoordeel te behalen. Wie deze transformatie actief vormgeeft, zal niet alleen de uitdagingen van vandaag beter kunnen aangaan, maar ook de basis leggen voor een succesvolle en toekomstbestendige toeleveringsketen.

Over de studie

Accentures studie «Making autonomous supply chains real» onderzoekt de transitie naar autonome toeleveringsketens en de strategische overwegingen die aan deze transitie ten grondslag liggen. In het kader van de studie zijn 1.000 leidinggevenden uit tien verschillende sectoren uit Noord- en Zuid-Amerika, Europa en de Aziatisch-Pacifische regio ondervraagd.

Matthias Hégelé is Supply Chain & Operations Lead bij Accenture DACH. Door zijn expertise en ervaring ondersteunt hij bedrijven bij het aanpakken van complexe uitdagingen met behulp van innovatieve technologieën en een gefocust team. Zijn expertise ligt met name in de optimalisatie van wereldwijde toeleveringsketens en bedrijfsprocessen, met een focus op de sectoren Life Sciences, consumentenproducten, agronomie en chemie. https://www.accenture.com/de-de