3D-printing heeft het potentieel om de toeleveringsketens te veranderen

In het kader van een vakforum op de transport logistic 2025 draaide alles om een technologie die steeds meer het potentieel heeft om wereldwijde toeleveringsketens te veranderen: de industriële 3D-print. Onder de titel „3D-print en de impact op het wereldwijde transport“ bood de sessie een mix van verschillende perspectieven op het onderwerp. Als moderator begeleidde Andreas Müller van de Logismedia Group AG het programma. 

(München) Dr. Max Siebert, medeoprichter en CEO van Replique, opende de sessie met de beschrijving van hoe de industriële 3D-print is geëvolueerd van een nicheoplossing naar een wereldwijd schaalbare productiemogelijkheid. Replique beheert een platform dat digitale productgegevens verbindt met een wereldwijd netwerk van meer dan 250 gekwalificeerde productiepartners. 

„We ervaren een paradigmaverschuiving“, aldus Siebert. In plaats van fysieke voorraad van vervangingsonderdelen komen digitale opslagconcepten op, waarbij constructiegegevens indien nodig lokaal worden geproduceerd. Voor fabrikanten betekent dit lagere voorraden, minder kapitaalbinding en snellere reactietijden. Aan de hand van praktijkvoorbeelden – zoals een koelwaterbocht voor een scheepsmotor of geoptimaliseerde hydraulische blokken – toonde Siebert aan hoe flexibele, decentrale productie met 100% variabele kostenstructuren mogelijk wordt gemaakt. 

Ook in de auto-industrie is de verandering merkbaar: „In een project met een OEM hebben we assteunen via 3D-print geproduceerd – van de aanvraag tot het digitale model en de serieproductie.“ Replique biedt niet alleen de productie, maar ook engineering, kwaliteitsmanagement en systeemintegratie, bijvoorbeeld in SAP Ariba. De logistieke sector wordt hierbij direct beïnvloed: transportvolumes verschuiven, verzendroutes worden korter – of vervallen helemaal. 

Van magazijn naar drukstation: Seifert Logistics kiest voor decentrale productie 

In de tweede presentatie belichtte Dr.-Ing. Fabian Frommer van de Seifert Logistics Group het onderwerp vanuit het perspectief van een logistieke dienstverlener. De centrale stelling: 3D-print kan – geïntegreerd in logistieke processen – een cruciaal onderscheidend kenmerk worden. Frommer beschreef hoe klassieke concepten van vervangingsonderdelenlogistiek verschuiven naar digitale toeleveringsketens. 

„Het fysieke magazijn wordt vervangen door het digitale model“, legde hij uit. In de praktijk betekent dit: in plaats van op voorraad te produceren en over grote afstanden te transporteren, kunnen vervangingsonderdelen direct op de bestemming worden geproduceerd. Frommer noemde voorbeelden uit interne procesoptimalisatie en klantprojecten, waarbij componenten zoals luchtverdelers of handgrepen decimaal worden geproduceerd en als value-added service geïntegreerd in logistieke processen worden overgedragen. 

Bijzonder belangrijk is de volledige integratie: van het CAD-model over de productieplanning tot de montage. De logistieke dienstverlener wordt niet verdrongen, maar neemt nieuwe taken op zich – als platformbeheerder, kwaliteitsmanager of beheerder van decentrale productienetwerken. 

Wetenschappelijke perspectief: Toeleveringsketens in verandering 

De derde bijdrage kwam van Dr. oec. Katrin Oettmeier van de OST – Ostschweizer Fachhochschule, die vanuit wetenschappelijk en industrieel perspectief uiteenzette hoe 3D-print toeleveringsketens ingrijpend verandert. De focus lag op de vraag welke impact additive productie heeft op centrale processen van supply chain management (SCM). 

„Er ontstaan nieuwe netwerkstructuren“, aldus Oettmeier. Klassieke schakels zoals materiaalleveranciers of centrale productiebedrijven kunnen verdwijnen, terwijl nieuwe spelers – platforms, lokale drukdienstverleners – de toeleveringsketen aanvullen. Vooral de gebieden inkoop, productontwikkeling en kwaliteitsmanagement worden sterk beïnvloed. Oettmeier wees op de hoge ontwerpvrijheid bij 3D-print, die bijvoorbeeld functievereniging en lichtgewichtconstructie mogelijk maakt, evenals op nieuwe eisen aan de kwalificatie van medewerkers en het omgaan met kwalificatiegegevens. 

Met betrekking tot de transportsector maakte ze de volgende gedifferentieerde inschatting: zendinghoeveelheden kunnen tendentieel gelijk blijven, maar zendinggewichten kunnen door lichtgewichtconstructie en poederverwerking afnemen. Transportafstanden zijn momenteel nog hoog – vanwege gecentraliseerde productie – maar kunnen zich op middellange termijn aanzienlijk verminderen door decentralisatie. 

Strategisch keerpunt voor de logistiek 

De sessie maakte duidelijk: 3D-print is geen toekomstvisie meer, maar een steeds volwassener onderdeel van industriële waardecreatie. Voor de logistieke sector ontstaan daarmee ingrijpende kansen – bijvoorbeeld om zich opnieuw te positioneren als aanbieder van slimme, geïntegreerde productoplossingen. 

De centrale sleutelwoorden waren: decentralisatie, platformeconomie, flexibilisering. Bedrijven die vroegtijdig inzetten op additive productie kunnen niet alleen processen optimaliseren, maar zich ook wapenen tegen wereldwijde risico’s in toeleveringsketens.

Transport zal door 3D-print niet afnemen, maar het kan wel veranderen. Meer transporten over korte afstanden en minder transporten, vooral in de zeevracht.

Foto: © Loginfo24 / Bijschrift (v.l.n.r.): Dr. Max Siebert (Replique), Dr. Katrin Oettmeier (Ostschweizer Fachhochschule), Dr. Fabian Frommer (Seifert Logistics) en Andreas Müller (Logismedia)